Türkiye’de Sigorta ve Sigortacılık Tarihi

Tarih: 04 Nis 2019

Türkiye’de Sigorta ve Sigortacılık Tarihi, ilk kez 5 Haziran 1870’de Beyoğlu, İstanbul’da “Büyük Beyoğlu Yangını” olarak tarihe geçen olaydan sonra ortaya çıkmıştır. 1870’de meydana gelen “Büyük Beyoğlu Yangını” sonucunda çok sayıda insan yanmış ve yangın sebebiyle boğulmuştur. Bu yangının insana olan zararlarının dışında konut, otel, gazino, tiyatro, elçilik binaları ve çok sayıda ticari yapıya da zarar vermiştir. 1870’de meydana gelen “Büyük Beyoğlu Yangını” Osmanlı İmparatorluğu’nda Yangın Güvenliği ve Yangın Sigortası için bir milat olmuştur.

Türkiye’de Sigorta ve Sigortacılık Tarihi

1872 yılında İngiliz şirketlerinin Türkiye’de temsilcilik açmalarıyla birlikte, Türkiye’de Sigorta ve Sigortacılık faaliyetleri başlamıştır. İngiliz şirketlerinin ardından Fransız, Alman, İtalyan ve İsviçre gibi ülkelerin şirketleri de Türkiye’de Sigorta ve Sigortacılık faaliyetinde bulunmaya başlamışlardır.

Bu dönemde faaliyet gösteren sigorta şirketleri; sigorta ve sigortacılık faaliyetlerini düzenleyen ve denetleyen mekanizmaların olmayışından dolayı denetimsiz bir şekilde, diledikleri gibi hareket etmişlerdir. Merkezi Londra bulunan şirketler, aldıkları talimatlar ile işlemler gerçekleştiriyor ve oluşan negatif sonuçların giderilmesi durumunda ise Londra veya ilgili şirket merkezinin yer aldığı yerel mahkemeleri çözüm yolu olarak göstermişlerdir.

Sigorta şirketlerinin düzensiz ve denetimsiz faaliyetler göstermeleri, o dönemde yer alan kapitülasyonların kendilerine sağladıkları olanaklar, Türkiye’de kolaylıkla para kazanma imkanının izlenimlerini yaratmış ve kısa sürede çok fazla şirket Türkiye’de faaliyet göstermeye başlamıştır. Yaptırılan poliçelerin iptal hakkına sahip olmaları ve bu hakkı diledikleri zaman kullanabilmeleri sigorta ahlakının bozulması, haksız rekabet ve ekspertiz suistimallerine yol açmaktaydı.

Osmanlı Umum Sigorta

Bununla birlikte 1893 yılında ilk yerli sigorta şirketi olan Osmanlı Umum Sigorta, sigorta ve sigortacılık faaliyet göstermeye başlamıştır. Ayrıca bu tarihi izleyen yıllarda düzenin ve denetimin sağlanması adına yabancı şirketler ile birlikte ortak hareket etme eğilimi ortaya çıkmıştır. Bu ortak hareket etme eğilimi sonucunda 12 Temmuz 1900 yılında 43 tanesi yabancı olmak üzere 44 sigorta şirketi bir araya gelerek Türkiye tarihinde bilinen ilk yangın tarifesinin belirlenmesini sağlamışlardır.

Yangın Sigorta Şirketlerinin Sendikası adı altında oluşturulan örgüte, o dönemde faaliyet gösteren sigorta şirketlerinin tamamının katılmaması sonucu haksız rekabet devam etmiş, 1908 ve 1914 yıllarında kanunlarda yapılan değişiklikler ile yabancı şirketlerin haksız rekabeti kontrol altına alınmaya çalışılmıştır. Bu kanunlarla birlikte yabancı şirketler teminat gösterimi ve vergi ödemesi zorunlu hale getirilmiştir. Ayrıca Yangın Sigorta Şirketlerinin Sendikası ise “Türkiye’de Çalışan Sigorta Şirketleri” adıyla değiştirilerek 1939 yılında dönemin Ticaret Bakanlığına bağlanmıştır.

Sigorta Murakabe Kanunu

1959 yılında yürürlüğe giren ve 7397 No’lu Sigorta Murakabe Kanunu, sigortacılık sektörünü ve işleyişini ciddi şekilde ele almış, arkasından çıkarılan 3379 no’lu yasa ile oluşan boşlukların doldurulması, sigorta şirketlerinin mali yönden geliştirilmesi ve sigorta aracılarının var olan durumlarının düzenlenmesi sağlanmıştır.

Yakın tarihte yer alan ve sigortacılık sektöründe ciddi düzenlemeler getiren değişimler aşağıdaki gibi listelenmiştir.

  • Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) – 2000 yılından itibaren meskenler için zorunlu hale getirilmiş olan Deprem Sigorta Poliçeleri düzenleyen kurum.
  • Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi – 28 Mart 2001 tarihi ile “Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu” olarak kabul edilmiş ve 27 Ekim 2003 itibari ile faaliyete geçmiştir.
  • Trafik Sigorta Bilgi Merkezi (Tramer) – 16 Aralık 2003 tarihi ve 25318 sayılı resmi gazete yayını ile kurulmuştur.
  • Tarım Sigortaları (TARSİM) – 14 Haziran 2005 tarihinde 5363 No’lu Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında Sigorta Havuzu oluşturulmuştur.
  • Sigorta Bilgi Merkezi (SBM) – 9 Ağustos 2008 tarihi ve 26962 sayılı resmi gazete yayınlanan yönetmelik kapsamında faaliyetlerine başlamıştır. Ayrıca Sigorta Bilgi Merkezi (SBM) nezdinde Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi (TRAMER), Sağlık Sigortası Bilgi Merkezi (SAGMER), Hayat Sigortası Bilgi Merkezi (HAYMER) ve Sigorta Hasar Takip Merkezi (HATMER) bilgi merkezleri de yer almaktadır.

Henüz Yorum Yapılmamış

Yorum Yap