Asırlardır Harçsız Ayakta Duran Yapıtlar: “Kökel”ler

Tarih: 19 Ara 2020

Mardin’in Midyat ilçesi, çevresindeki ilçe ve kırsal kesimlerde hiçbir harç malzemesi kullanılmadan taşlarla yapılan ve “Kökel”adıyla anılan yapıtlar asırlardır ayakta duruyor. Midyat ve çevresindeki ilçelerin kırsal kesimlerde tarla, bahçe ve bağların yakınında ya da içinde bulunan ve bir dönem barınmak/korunmak için kullanılan, halk dilinde “Kökel” olarak isimlendirilen, hiçbir harç malzemesi, metal ya da tahta gibi inşaat malzemesi kullanılmadan sağlam ve düzgün inşa edilen bu sanatsal ve tarihi yapıtlar görenleri kendilerine adeta hayran bırakıyor.

Günümüzde yenilerinin hiç yapılmadığı bu yapıtların bazılarının, bakımsızlıktan ya da dış etkenler nedeniyle yer yer dış taraftan yıkılmaya yüz tuttukları görülüyor.

Kökel’in Yapısı

Dışarıdan bakıldığında yığma taş gibi görünen bu yapıtlar, bazen iki bazen tek kapı ve pencereleri olan tek odalı ve irili ufaklı, içerden bakıldığında ise kubbe şeklinde inşa edilmiş yapıtlardır. Tarihleri en az 2 asra dayandığı belirtilmektedir. Tarihte bağcılığın revaçta olduğu zamanlarda bu yapıtların yanında mutlaka pekmez yapımı için (hesire) havuzlar bulunurdu. Ancak son zamanlarda bunlar kullanılmamaktadır. Öte yandan bu yapıtlar, geceleri damında uyumak için de kullanılır, gündüzleri ise içerisine girilerek gölgesinden istifade edilirdi. İlk yapıldıkları dönemlerde de tarla ve bağları beklemek için bazen nöbetçi kulübesi ve bağ sahibi için de barınma evi olarak kullanılırdı.(İLKHA)


Henüz Yorum Yapılmamış

Yorum Yap